مقدمه يكى از مسائلى كه در فلسفه مورد بررسى قرار مىگيرد و همواره مورد توجه فلاسفه جهان بوده اين است كه آيا نظام موجودات جهان نظامى ضرورى و وجوبى است يا نه يعنى آيا آنچه در اين جهان موجود مىشود و مرتبه اى از مراتب هستى را اشغال مىكند موجود شدنش خلاف ناپذير و جبرى به حكم ضرورت است يا آنكه ضرورت و وجوبى در كار نيست و هيچگونه امتناعى ندارد كه آنچه در ظرفى از ظروف يا مرتبه اى از مراتب موجود مىشود موجود نشود و اگر نظام موجودات نظامى وجوبى و ضرورى است اين ضرورت و وجوب از كجا ناشى شده است . تحقيق در اينكه آيا نظام هستى نظام وجوبى است يا نه يك مبحث خاصى را كه مشتمل بر چندين مسئله است در فلسفه بوجود آورده كه بنام مبحث مواد سه گانه عقلى خوانده مىشود و در اطراف وجوب و امكان و امتناع گفتگو مىكند . در اطراف اين مواد سه گانه عقلى از جنبه هاى مختلف بحثهاى زيادى شده و قسمتهائى هم هست كه مفيد و مهم و قابل تحقيق است و ديده نشده است كه در اطراف آنها تحقيقى شده باشد . ولى با در نظر گرفتن وضع اين مقاله از بعضى قسمتها صرف نظر مىكنيم و به پيروى خود اين مقاله فقط به بيان قسمتهائى مىپردازيم كه از مقدمات يا نتائج اصل فوق الذكر است . در متن اين مقاله با طرز مخصوصى كه اختصاص به خود اين مقاله دارد از ضرورت و امكان بحث شده و اين طرز با آنكه متكى به مسائلى است كه در مقاله 7 گذشت و آن مسائل مورد قبول قاطبه پيروان حكمت متعاليه است از لحاظ طرز استنباط مسائل ضرورت و امكان از مسائل وجود و بالاخص از اصالت وجود بىسابقه است و اختصاص به خود اين مقاله دارد و از طرفى مطالب مختلفى كه در اين مقاله بيان شده خيلى درهم فشرده شده و از اينرو ممكن است